Makaleler

Instagram ve Sosyal Medya Üzerinden Hakaret Suçu (TCK m. 125)

 

Sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, Instagram, X (Twitter), Facebook ve benzeri platformlar üzerinden gerçekleştirilen hakaret içerikli paylaşımlar hakkında ceza soruşturmaları ve manevi tazminat davaları önemli ölçüde artmıştır. Türk Ceza Kanunu kapsamında hakaret suçu; bireyin onur, şeref ve saygınlığını korumayı amaçlayan temel suç tiplerinden biridir.

 

Hakaret Suçunun Tanımı ve Cezası (TCK m. 125/1)

 

Türk Ceza Kanunu’nun 125/1. maddesine göre:

 

“Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.”

 

Hakaret suçunun hukuki amacı kişilerin toplum içindeki itibarı ile manevi kişilik değerlerini korumaktır. Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 18.01.2022 tarihli, 2017/1152 Esas ve 2022/28 Karar sayılı ilamında da suçun temel koruma alanının bireyin onur, şeref ve saygınlığı olduğu açıkça belirtilmiştir.

 

Her Ağır Eleştiri Hakaret Sayılmaz

 

Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri, hangi ifadelerin hakaret suçunu oluşturduğu meselesidir. Yargıtay içtihatlarına göre her sert eleştiri veya kaba ifade hakaret suçu kapsamında değerlendirilmez.

 

Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 16.10.2023 tarihli, 2021/16093 Esas ve 2023/22623 Karar sayılı ilamı ile Yargıtay 6. Ceza Dairesi’nin 29.09.2025 tarihli, 2023/18037 Esas ve 2025/8063 Karar sayılı ilamında;

 

nezaket dışı kaba sözlerin,

 

ağır eleştirilerin,

 

rahatsız edici ifadelerin

 

tek başına hakaret suçunu oluşturmayabileceği vurgulanmıştır.

 

Hakaret suçunun oluşabilmesi için ifadenin açık biçimde kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek yoğunlukta olması gerekir.

 

Instagram ve Sosyal Medya Üzerinden Hakaret Suçu

 

Instagram, X (Twitter), Facebook, TikTok ve benzeri platformlar üzerinden gerçekleştirilen hakaret içerikli mesajlar Türk Ceza Kanunu’nun 125/2. maddesi kapsamında “ileti yoluyla hakaret” olarak değerlendirilmektedir.

 

Yargıtay 6. Ceza Dairesi’nin 26.11.2025 tarihli, 2024/624 Esas ve 2025/10207 Karar sayılı ilamında; sosyal medya hesabı üzerinden sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle gerçekleştirilen hakaret eylemlerinin TCK m. 125/2 kapsamında olduğu açıkça kabul edilmiştir.

 

İleti Yoluyla Hakaret

 

Aşağıdaki eylemler bu kapsamda değerlendirilebilir:

 

Instagram DM (özel mesaj) gönderilmesi,

yorum yapılması,

hikâye paylaşımı,

gönderi altına hakaret içerikli yazı yazılması,

etiketleme yoluyla küçük düşürücü paylaşım yapılması.

Bu durumda temel ceza yine 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır.

 

Aleniyet Nedeniyle Ceza Artırımı (TCK m. 125/4)

 

Hakaret suçunun sosyal medya üzerinden herkese açık şekilde işlenmesi halinde “aleniyet” unsuru oluşur.

 

Instagram gibi platformlarda;

herkese açık profilde paylaşım yapılması,

herkesin görebileceği yorum yazılması,

geniş kitlelere açık hikâye paylaşılması

durumlarında TCK m. 125/4 uyarınca verilecek ceza 1/6 oranında artırılır.

 

Ön Ödeme Uygulaması ve Güncel Mevzuat

 

7531 ve 7571 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler sonrasında, hakaret suçlarında ön ödeme kapsamı önemli ölçüde genişletilmiştir.

 

Buna göre;

 

kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçu (TCK 125/3-a) hariç diğer hakaret suçları ön ödeme kapsamına alınmıştır.

 

Ön ödeme kapsamında:

 

Cumhuriyet savcılığı tarafından şüpheliye ödeme teklifi yapılır, belirlenen miktar ödenirse kamu davası açılmaz, dava açılmışsa düşme kararı verilir.

 

Hakaret Suçunda Şikayet Süresi

 

Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret hariç olmak üzere, hakaret suçu şikâyete bağlı suçlardandır.

Şikayet süresi: fiilin, failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır. Şikâyet süresinin geçirilmesi halinde soruşturma ve kovuşturma imkânı ortadan kalkabilir.

 

Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat Davası
 

Hakaret fiili yalnızca ceza hukuku bakımından değil, özel hukuk bakımından da sonuç doğurur. Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi uyarınca; kişilik hakları hukuka aykırı şekilde saldırıya uğrayan kişi manevi tazminat talep edebilir.

 

Instagram Hakaret Davalarında Delil Tespiti

 

Sosyal medya üzerinden işlenen hakaret suçlarında delillerin hızlı şekilde korunması büyük önem taşır.

 

Özellikle: ekran görüntüsü, URL bağlantısı, kullanıcı adı, paylaşım tarihi, profil bilgileri mümkün olduğunca eksiksiz şekilde kayıt altına alınmalıdır.

 

Uygulamada içeriklerin silinmesi veya hesapların kapatılması sık karşılaşılan bir durum olduğundan, delillerin gecikmeden noter tespiti veya teknik inceleme ile güvence altına alınması önemlidir.

 

Mağdurun İsminin Açıkça Yazılması Şart Değildir

 

Hakaret suçunun oluşabilmesi için mağdurun adının açıkça yazılması zorunlu değildir. Kullanılan ifadelerden mağdurun kim olduğunun anlaşılabilmesi yeterlidir.

 

Sonuç

 

Instagram ve diğer sosyal medya platformları üzerinden gerçekleştirilen hakaret içerikli paylaşımlar, Türk Ceza Kanunu kapsamında cezai yaptırıma tabi olabileceği gibi, mağdur lehine manevi tazminat sorumluluğu da doğurabilir.

 

Özellikle:

 

paylaşımın aleni olup olmadığı,

 

kullanılan ifadelerin hakaret niteliği taşıyıp taşımadığı,

 

delillerin usulüne uygun şekilde korunması,

 

şikayet süresinin kaçırılmaması

 

hak kaybı yaşanmaması açısından büyük önem taşımaktadır.